Dzisiejszy świat jest ponad głowami około 70 % wszystkich ludzi. Ta zdecydowana większość ma tzw. umysł społeczny, uformowany przez definicje, relacje, społeczne normy, historię. Jest to w teorii psychologa rozwojowego Roberta Kegana 3 porządek świadomości.
Umysł społeczny mówi: Ja jestem moimi relacjami i ja przestrzegam zasad. Zawsze robiliśmy to w taki sposób.
Społeczny umysł uformowany jest przez system społeczny, który niejako tłumaczy mu świat, dostarczając definicje, opowieści, paradygmaty, normy.
Dzisiejszy świat i jego problemy potrzebują jednak umysłów zdolnych do refleksji, samo- formowania, samo- regulacji, samo- tworzenia się. Zastany porządek społeczny nie jest wystarczający, aby sprostać problemom nowoczesności.
Jest to w teorii Kegana 4 porządek świadomości.
Umysł taki mówi: Ja mam swoją tożsamość i dokonuje wyboru. Zastanawiam się co by było, gdyby …..
Poniżej przedstawiam, jak kolejne porządki świadomości zachowują się, myślą, odpowiadają, co potrzebują w codziennych sytuacjach.
Dzisiejszy świat potrzebuje umysłów zdolnych do refleksji, samo- regulacji, do widzenia większego obrazka, połączenia własnego i innych z całością.
Tak z własnych przemyśleń mogę powiedzieć, że rodzimy w się zastanym, kontynuowanym porządku. Dostajemy społeczną rolę, miejsce, nauczani jesteśmy zasad, norm i tradycji.
Dziedziczymy nie tylko majątki, ziemię, ale i klasy społeczne, myślenie w kategoriach co my mali, zwykli ludzie możemy, traumy, ograniczenia, lęki. Ale tak nie musi być. Nasza przeszłość i porządek nie musi być kontynuowany. Możemy przeszłość i zastany porządek poddać refleksji, wyciągnąć wnioski typu: co jest w zastanym porządku wspierające a co nie jest ? O czym nam mówi nasza przeszłość, czego nas nauczyła? W jaki stopniu ” ja ” muszę być determinowany przez zastany porządek, przez przeszłość, przez relacje? Co ja mogę wnieść do zastanego porządku? Co jest dla mnie ważne?
A do tego potrzebne są umysły 4 porządku świadomości.
A jak możemy wspierać rozwój umysłów w stronę 4 porządku? Po pierwsze potrzebujemy zastosować zrównoważone podejście. Ludzie rozwijają się najlepiej, gdy doświadczają w życiu połączenia wsparcia z wyzwaniami. Dalej ludzie potrzebują akceptacji takimi jakimi są i potrzebują odpowiedniej pomocy w świecie i zadaniach 4 porządku, do którego na razie dojrzewają.
Elżbieta Rogalewicz