Badanie i nauka w działaniu

” Celem narzędzi rozwoju, transformacji jest wspieranie coraz to mądrzejszych i skuteczniejszych działań” Elaine Herdman-Barker & William R. Torbert

Uczęszczam obecnie do szkoły trenerów biznesu, chce oprócz coachingu oferować również szkolenia i warsztaty i szczerze zaczyna mi mocno przeszkadzać forma nauki transmisyjnej – przekazującej wiedzę. Oczywiście organizatorzy proponują na koniec szkoły, aby każdy uczestnik stworzył własny scenariusz szkolenia i przeprowadził szkolenie, ale to tylko na koniec. Cały program jest raczej bierny. Czego mi brakuje? Badania i nauki w działaniu. O tym w tym poście!

Dominujący techniczno – racjonalny sposób myślenia, który charakteryzuje XX i początek XXI wieku opiera się na rozdzieleniu umysłu od ciała, które implikuje oddzielenie badania, nauki od działania. Analizujemy, planujemy i na podstawie analizy i planu działamy. Następnie analizujemy wyniki działania i przygotowujemy się do ponownego działania. Oczywiście widzę plusy takiego linearnego podejścia, ale wzmocniłabym, poszerzyłabym obszar nauki w działaniu, jest to bardziej holistyczne podejście.

Chce wam zaprezentować proces transformujący uczenie się ACTION INQUIRY, praktykę dla osób indywidualnych, zespołów czy cały organizacji, stworzoną przez William R. Torbert. Action inquiry jest oparty na tradycji procesu artystycznego, który generuje produktywność, transformację i emancypację, inaczej niż w tradycji techniczno – racjonalnej, która generuje jedynie mechanicznie/ elektrycznie spowodowaną poprawę wydajności 😦

Action Inquiry to nie jest zwykły  zbiór zaleceń, jak się zachowywać, żeby odnieść sukces. To nie jest też tylko proces, który można wdrożyć metodą mechanicznego kopiowania. Action Inquiry to sposób uczenia się na nowo, korzystając z żywego tu i teraz, jak tu i teraz najlepiej działać. Uwaga ! Action Iquiry wymaga od praktyka otwartości, ciekawości, gotowości na transformację przez całe życie.

Od czego warto zacząć ten proces ? Od siebie. ACTION INQUIRY ma trzy poziomy: subiektywny, intersubiektywny i obiektywny. Zaczynamy od subiektywnego, czyli od siebie First Person Awarness. 

Celem tego procesu jest poszerzenie , rozwój świadomości, tak żeby coraz więcej obejmowała z ” tu i teraz”. Po kolei koncentrujemy się, obejmujemy uwagą cztery obszary naszego doświadczenia: 1. świat zewnętrznych fizyczny, 2. nasze zachowanie i uczucia, 3.dalej obszar myśli i 4. na koniec obszar uwagi, intencji, wizji. Dobrą metodą poszerzania świadomości, skupienia uwagi” na tu i teraz” jest np.  pisanie dziennika, medytacje a nawet modlitwa.

loop feedbacks.jpg

Doświadczamy życia w tych czterech obszarach jednocześnie i ciągle. Celem procesu action inquiry jest zaobserwowanie niespójności pomiędzy tymi obszarami. Ważne jest, że zazwyczaj w naszym codziennym działaniu bierzemy nasze myśli i naszą uwagę za niezmienną, pewną podstawę, na bazie której osądzamy jak się zachowywać, co robić, co obserwować. W procesie action inquiry kwestionujemy wszystkie te ” pewne podstawy”.

Co możemy zyskać badając siebie w działaniu?  Bill Torbet uważa, żeby możemy osiągnąć integralność i znaleźć pasję poprzez zrozumienie i działanie w zgodzie w naszymi wartościami. 

Kolejnym krokiem jest intersubiektywne badanie w rozmowie Second Person Conversation. I tu zadam wam pytania o wasz sposób prowadzenia rozmów! Na ile sprawdzacie czy wszyscy uczestnicy wiedzą o czym toczy się rozmowa, na ile sprawdzacie w czasie trwania rozmowy jej skuteczność, na ile zastanawiacie się nad przyjętą strategią prowadzenia rozmowy, na ile ona daje rezultaty?  W jakim stopniu zadajecie siebie pytanie: po co rozmawiamy, jaka jest rama ” name of the game” naszej rozmowy?

W procesie intersubiektywnego action inquiry  mamy  4 etapy przemawiania ( rozmowy) , które w pewnym stopniu korespondują z 4 obszarami naszego doświadczania. Po kolei mamy: 1. Pytania ( inquiry), które eksplorują obszar świata zewnętrznego 2. Ilustrowanie ( illustrating) snuje opowieści o naszych działaniach, zachowaniach 3. Obrona  ( advocating) mentalnie mapuje, opisuje z własnej perspektywy świat, sprawę do omówienia 4. Ramowanie ( framing) sugeruje na czym uczestnicy mają ” „zawiesić uwagę.

58-Table2-1.png

Co możemy zyskać stosując 4 etapy badania w rozmowie?  Bill Torbet uważa, żeby możemy osiągnąć wzajemność i  rozwinąć współczucie poprzez stworzenie wspólnej wizji i działając razem, jako zespół.  

Third person action inquiry dotyczy etapów ego rozwoju, to w jaki sposób działamy zależy od logiki działania/ czyli inaczej naszego ego rozwoju. Warto poznać teorię rozwoju ego i poszczególne etapy rozwoju człowieka, żeby wiedzieć, jaka logika działania przeważa w naszym doświadczeniu, co determinuje nasze doświadczenie! Na mojej stronie są opisane poszczególne etapy ego rozwoju.

Torbert-1.png

Co możemy zyskać poszerzając badania o znajomość teorii ego rozwoju?  Bill Torbet uważa, żeby możemy osiągnąć beznamiętną obiektywność i trwałość biorąc bardzo szeroką perspektywę i szukając wpływów kulturowych w kierunku maksymalizacji poczucia szczęścia jednocześnie szanując ekologiczne ograniczenia.  

Jakie korzyści będą płynąc z adaptacji takiego sposobu uczenia się?! Możemy mieć poczucie wzrostu integralności osobistej, wzajemności międzyludzkiej  oraz trwałości organizacji i środowiska.

Elżbieta Rogalewicz

Rozwój dojrzałości ego

W październiku jadę na kolejne spotkanie z Susan Cook – Greuter, która wyróżniła 9 poziomów rozwoju ego. Stworzyła też narzędzie pomocne w określeniu, który poziom jest u nas tym, z którego na co dzień funkcjonujemy, takie centrum dowodzenia, mając oczywiście dostęp do innych poziomów.

Powoli wprowadzając nauki Susan w swoją praktykę, chce też wprowadzać was. Dziś przekaże wam, na razie bez szczegółowego opisu poszczególnych poziomów, jak według teorii Susan podejmujemy decyzję czy próbujemy oddziaływać na świat na drodze dojrzałości ego.

Znając nasze postawy w trudnych sytuacjach, w jaki sposób rozwiązujemy problemy możemy określić wartości, którym się kierujemy i możemy wyznaczyć kierunek wzrostu.

W jaki sposób podejmuje decyzję w nowych sytuacjach?

Poziom Self – centric – szybko działa, aby pozostać na szczycie, bez rozwagi

Group – Centric – unika podejmowania działań, które mogą spowodować niezadowolenie lub rozdrażnienie, czekają na więcej informacji, decyzje zwierzchników

Skill – Centric – decyduje w oparciu o techniczne, twarde podstawy nie uwzględniając kontekstu, konsekwencji i nieoczekiwanych rezultatów, wykorzystuje precedens

Self- Determining – decyduje racjonalnie i z rozwagą. Obmyśla możliwe konsekwencje. Obejmuje przyszłość i co należy zrobić, żeby się tam dostać, dąży do maksymalnego wpływu i / lub korzyść

Self – Questioning – Ma radość z samego procesu odkrywania. Szukanie przyczyny sprawy, zastępuje myślenie o systemie, jako całości. Głos każdego zasługuje na wkład, trudno podjąć decyzję.

Self – actualizing – świadomy wielu perspektyw i współzależnych systemów. Patrzy na różne czynniki i podejmuje decyzje na podstawie starannie przebadanych priorytetów i długoterminowych rezultatów.

Construct – aware – odkrywa grę pomiędzy chaosem i porządkiem, łączy przeciwieństwa

W jaki sposób wpływam, oddziałuje?

Poziom Self – centric – bierze sprawy we własne ręce, stosuje przymus, nastawienie wygrać walkę

Group – Centric – wzmacnia obecne normy społeczne, zachęca, schlebia. Uległość wobec protokołu , zdobywa wyznawców – followersów

Skill – Centric – Szuka perfekcji dając pełną atencję dla szczegółów. Daje dowody dla swojego stanowiska w sprawie, oddala obawy innych.

Self- Determining – Dostarcza logiczne argumenty, dane, przykłady z doświadczenia, tworzy zadaniowe / nastawione na cel kontrakty, uzgodnienia.

Self – Questioning – Korzysta ( odrzuca) z zasad, kiedy jest potrzeba, wymyśla nowe zasady, kwestionuje założenia

Self – actualizing – Lider przekształceń, re-interpretuje sytuację, aby decyzja wspierała ogólne zasady, strategię. Spójność, zapobiegliwość.

Construct – aware – Przekształca, przewraca do góry nogami, klaunuje, jest lustrem dla społeczeństwa, działa poza sceną.

 

Elżbieta Rogalewicz

 

 

 

 

Z nurtem życia

 

” Samo życie nie ma opinii; po prostu jest. Życie bez wysiłku przenosi się szybko z jednej formy na drugą bez wrodzonej reakcji lub oporu. Nie rejestruje nawet reakcji na zmianę formy. Życie, podobnie jak światło, jest wrodzone bez formy i poza preferencjami, oporem lub reakcją” David R. Hawkins

177

Życie jest jak woda, która cały czas płynie. Jest takie powiedzenie, że nigdy nie wejdziesz do tej samej wody. Codziennie wchodzimy też do nowego życia. Każda chwila, tu i teraz to zupełnie nowe życie:-)

A jak my sobie radzimy z wciąż płynącym, zmieniającym się życiem? Ja myślę, że sobie nie radzimy ze zmianą i tworzymy sobie zamki ( na piasku) i bronimy ich wszelkimi metodami (  mechanizmy obronne).

Weźmy taki drastyczny, ale wyraźny przykład rozwodu ( od razu przepraszam wszystkich, jeśli poczują się zranieni), który ma wpływ na bliższą i dalszą rodzinę! Rozwód burzy pewien powszechnie uznawany – dobry w naszej kulturze wzorzec funkcjonowania.  Czyli mam jakiś wzorzec postępowania, który porządkuje nasze życie, który uznajemy za dobry a inne wzorce są złe. Poza tym budujemy naszą tożsamość na tym wzorcu, więc rozwód zagraża też naszej tożsamości. Jestem żoną jestem mężem jestem teściową – w ramach przyjętej powszechnie definicji.

Ludzie często nie wiedzą jak sobie z tą sytuacją- rozwodem poradzić – no bo czy była żona po rozwodzie jest wciąż córką teściowej? I jak założyć nową rodzinę, jak się ma w pamięci starą? Kim będę po rozwodzie? No tak, ale rozwód jest faktem.Wzorzec się rozsypał. I jak żyć?

Oczywiście możemy nie akceptować tej sytuacji i wciąż mentalnie w niej tkwić – co niejako nie pozwala dalej żyć. Jak żyć w czymś czego już nie ma? Ale możemy zacząć improwizować i tworzyć nowe wzorce i budować na nich tożsamości. Jest nowa sytuacja, która wymaga zdystansowania się do tego co było i opracowania nowego wzorca funkcjonowania i określenia nowych, zdecydowanie szerszych ról. Ta improwizacja wymaga udziału wszystkich z bliższej i dalszej rodziny. I ja jeszcze dodatkowa uważam, że potrzebne jest ” wzajemne poręczenie”, że każdy jest ważny i nikt nie zostanie wykluczony, umniejszony.

Wspominam o improwizacji, bo nasze życie trochę przypomina taki gotowy scenariusz, gdzie określone są dokładnie postacie i ich role. Dzieci od małego uczone są do wejścia w ten gotowy scenariusz, uczone są jak funkcjonować, co po kolei zrobić w życiu. Wszelkie tradycje są strażnikami tego gotowego scenariusza. A gdyby tak powiedzieć dzieciom, że jest jakiś scenariusz, ale w ramach tego scenariusza mogą wyrażać siebie, zmieniać postacie, poszerzać role, zmieniać scenariusz?!

Czytałam ostatnio o samotnym ojcu, który adoptował chłopca, syna. Chłopiec pytany, kto jest jego rodziną, odpowiada tata, babcia i dziadek. Inne dzieci mają mamę i tatę a on ma tatę, babcie i dziadka. To dziecko mówi jak jest i nie jest skażone ( wspaniały ojciec) gotowym scenariuszem – bo wszyscy mają mieć mamę i tatę, bo taki jest wzorzec. Jak nie masz mamy i taty to musisz być nieszczęśliwy, jesteś niepełny.

Tu przypomnę, że mama i tata to są pewne wzorce, pierwiastki aktywnie działające w przestrzeni społecznej – jak mówi Marion Woodman. Te wzorce, jeśli prawidłowo funkcjonują w społeczeństwie, dzieci i tak nabywają i tak od ludzi, z którymi przebywa.

Tak więc w życiu bardzo namawiam raczej do improwizacji niż odgrywania ról gotowego scenariusza, który kiedyś mógł się sprawdzać i się sprawdził, ale życie płynie i oczekuje, że na nie odpowiemy. I tu zaczyna się odpowiedz- ialność 🙂

Elżbieta Rogalewicz

 

 

 

 

 

 

Zarządzanie dylematami

Cały weekend zwracały moją uwagę pojawiające się dylematy. Na przykład na zajęciach akademickich rozważaliśmy jaki styl pisania artykułów będzie najlepszy. Prowadzący podsuną nam tekst krytykujący dyscyplinę akademicką  i sugerujący, aby w tekście było więcej nas. Mnie od razu pojawił się przed oczami draft pokazujący przepływ pomiędzy wdechem i wydechem. Wdech i i wydech to są dwa zależne od siebie przeciwieństwa. Wdech i wydech to dwa bieguny procesu oddychania warunkującego życie. Przełożyłam ten draft na nasz dylemat akademicki: jakie teksty pisać? Dwoma przeciwieństwami zależnymi są tu dla mnie: dyscyplina akademicka oraz luźny, indywidualny styl pisania. Każdy biegun ma swoje pozytywne strony.

 

aerobiclife

Dyscyplina akademicka daje nam ramę oraz porządkujące reguły a luźny styl daje szanse na realizowania swojego potencjału twórczego. Pisząc tylko według dyscypliny akademickiej i zaniedbując rozwój własnego twórczego indywidualnego potencjału tworzymy teksty bez życia, tępe i nic nie wnoszące. Znowu pisząc tylko w swoim stylu zaniedbując dyscyplinę akademicką ryzykujemy chaosem i niezrozumieniem.

Ten przykład z akademickim pisaniem to przykład dylematów, których mamy wiele na polu zawodowym i prywatnym. Podchodzimy do tych dylematów jak do problemów, czyli szukamy rozwiązania. Każdy z biegunów oprócz pozytywów ma też negatywy, które pojawiają się, kiedy zaniedbujemy drugi biegun.

Weźmy mój przykład z akademickim pisaniem, kiedy stosujemy dyscyplinę a zaniedbujemy osobisty wkład. Taką sytuację bierzemy za problem i szukam rozwiązania i tym niby rozwiązaniem jest osobisty wkład. Piszę niby rozwiązaniem, bo to nie jest rozwiązanie. Na początku korzystamy z pozytywnych stron tego bieguna, aby w końcu znów skończyć na dole draftu. Pojawiają się negatywne strony, bo zignorowaliśmy dyscyplinę akademicką. I znów mamy problem i wracamy do dyscypliny akademickiej.  I tak w kółko, przechodzimy od jednego bieguna do drugiego.

Dylematy to nie są rozwiązywalne problemy. To są zależne od siebie bieguny do ciągłego zarządzania. Żeby zarządzać biegunami potrzebujemy rozpisać je w 4 polach : na górze pozytywne strony a na dole negatywne strony wynikające z zaniedbywania drugiego bieguna. A jak zarządzać tymi biegunami? Korzystając z górnej części, z pozytywnych części każdego bieguna ( z wartości jakie niosą) a unikanie tego co na dole. W zarządzaniu biegunami, przeciwnościami nie ma myślenia ALBO TO ALBO TO jest OBA/ I JEDNO I DRUGIE.

Przykłady dylematów już z ” i ” a nie ” czy” 🙂

koszt i jakoś, centralizacja i decentralizacja, być i mieć, innowacja i standaryzacja, egoizm i altruizm, kapitalizm i socjalizm, współpraca i rywalizacja

 

 

6a00d83451b14d69e2017c335f4aac970b

Polarity-Management-TM-map-17